Herbestemmen
Vaak is de boerderijschuur met enkele aanpassingen aan de constructie of toegankelijkheid opnieuw goed bruikbaar te maken voor agrarische doeleinden. Wellicht niet voor de primaire bedrijfsprocessen, zoals de opslag van landbouwproducten of melkveestalling, maar voor andere functies waaraan behoefte is op het erf. Denk aan machineberging, werkplaats, boerderijwinkel of jongveestal.
De schuur is een afsluitbaar, droog, functioneel gebouw op het erf dat historisch gezien onlosmakelijk verbonden is met het boerenbedrijf. Als er ruimte in de schuur over is, kan ook een ander programma overwogen worden. Dat kan bedrijfsmatig zijn, maar ook woonfuncties op het erf komen steeds meer in beeld.
Functiewijziging dient ruimtelijk en planologisch goed onderzocht te worden. Hiertoe bestaan diverse maatwerkmethoden die via gemeente, provincie en adviesorganen voor omgevingskwaliteit en cultureel erfgoed doorlopen kunnen worden.
Agrarische functie
Met de juiste indeling is de boerderijschuur geschikt te maken als machineberging, werkplaats, boerderijwinkel of jongveestal. Bij een aantal agrarische bedrijven is de behoefte aan grootschalige opslag van product of machine minder of niet aanwezig. Bij kleinschaligere productiewijzen passen de trekkers of opslagfaciliteiten prima tussen de gebintconstructies.
Uitvoering
Gebruik van de schuur als opslagruimte en werktuigenberging is vaak goed mogelijk met behoud van de vorm en de constructie. Mogelijk dienen er maatregelen te worden getroffen om de toegankelijkheid te verbeteren. De ruimte is groot, veilig, afsluitbaar en multifunctioneel in het gebruik.
Koelcellen van beperkte afmetingen kunnen tussen de bestaande gebinten of nieuwe spanten worden geplaatst. Daarmee verandert de constructie bouwfysisch niet van aard en ontstaan efficiënte koelruimtes met vlakke wandafwerking.
Moderne aardappelsorteermachines worden samengesteld uit de gewenste componenten. Door deze in 3D uit te tekenen, kan de machine in vorm en positie goed worden afgestemd op de aanwezige ruimte en constructie. Waar grote landbouwmachines of koelcellen vaak minder goed inpasbaar zijn in bestaande schuren, kan de sorteermachine met een goed ontwerp in 3D prima in de schuur tussen de gebinten geplaatst worden.
Met een centrale verkeersruimte (tussen de gebinten of bij een tweekapper in de ruimte tussen de schuren) is het goed mogelijk machines te stallen in de vakken aan de zijkanten. De gebinten of spantbenen staan dan niet in de weg.
Deels agrarisch, deels andere functie
Indien de bestaande schuur zijn agrarische functie verliest, is het goed denkbaar dat er een andere functie in ondergebracht wordt. Er kunnen nieuwe bedrijfsmatige activiteiten komen waarmee ook de onderhoudskosten gedekt kunnen worden.
Nieuwe functie
Uitvoering
Als de boerderij zijn agrarische functie verloren heeft en het erf een woonbestemming heeft gekregen, kunnen – naast de hoofdwoning in het voorhuis – in de schuur ook woningen worden ondergebracht. Bijvoorbeeld als losse volumes in de schuur.
Deze oplossing heeft bouwfysische en constructieve voordelen, maar kan ook nuttig zijn bij planvorming waarbij de uitvoering stapsgewijs plaatsvindt. Het kan flexibele, multifunctionele oplossingen opleveren die zich goed tot de bestaande schuur en het erf verhouden. Een goed ontwerp en een maatwerkgesprek met gemeente, provincie en erfgoedorganisaties zijn voorwaarden.
Als de boerderij zijn agrarische functie verloren heeft en het erf een woonbestemming heeft gekregen, kunnen – naast de hoofdwoning in het voorhuis – in de schuur ook woningen worden ondergebracht. Zo kan de bestaande schuur omgebouwd worden tot woongebouw.
Er kunnen tot twee (of drie) bouwlagen worden ingebouwd waarbij daglicht en ventilatie via bestaande gevels en kap worden voorzien of door nieuwe openingen in het volume aan te brengen. In het geval van een tweekapper zou centraal in het volume een nieuwe buitenruimte kunnen worden gemaakt waaromheen gewoond wordt. Een goed ontwerp en een maatwerkgesprek met gemeente, provincie en eventueel erfgoedorganisaties zijn voorwaarden.
Als de boerderij zijn agrarische functie verloren heeft en het erf een woonbestemming heeft gekregen, kunnen – naast de hoofdwoning in het voorhuis – in de schuur ook woningen worden ondergebracht. Een mogelijke ontwerprichting is om een deel van de bestaande schuur om te bouwen tot woongebouw. Er kunnen tot twee (of drie) bouwlagen worden ingebouwd waarbij daglicht en ventilatie via bestaande gevels en kap worden voorzien of door nieuwe openingen in het volume aan te brengen. Een goed ontwerp en een maatwerkgesprek met gemeente, provincie en erfgoedorganisaties zijn voorwaarden.
Als de boerderij zijn agrarische functie verloren heeft en het erf een woonbestemming heeft gekregen, kunnen – naast de hoofdwoning in het voorhuis – in de schuur ook woningen worden ondergebracht. Bijvoorbeeld door een gedeelte van de bestaande schuur in één bouwlaag te verbouwen tot woongebouw. Daglicht en ventilatie worden geregeld via bestaande gevels en kap, of door nieuwe openingen in het volume aan te brengen. Een goed ontwerp en een maatwerkgesprek met gemeente, provincie en erfgoedorganisaties zijn voorwaarden.
Als de boerderij zijn agrarische functie verloren heeft en het erf een woonbestemming heeft gekregen, kan de hoofdwoning in het voorhuis vergroot worden met een deel in de schuur. Er kunnen tot twee (of drie) bouwlagen worden ingebouwd waarbij daglicht en ventilatie via bestaande gevels en kap worden geregeld, of door nieuwe openingen in het volume aan te brengen. Een goed ontwerp en een maatwerkgesprek met gemeente, provincie en erfgoedorganisaties zijn voorwaarden.
Losse volumes met eigen gebruik
In een uitzonderlijk geval zouden delen van de kap en de gevels verwijderd kunnen worden. Dan blijft een aantal losse volumes met elk een eigen programma over. Samen houden zij de vorm van de schuur herkenbaar als silhouet. Als behoud en hergebruik op deze manier te complex is, zou deze oplossing ook als een nieuwbouwvariant kunnen worden gebouwd.